برگزاری جشن پوریم  هم زمان با چهارشنبه سوری

  و در آستانه جشن نوروز

  دکتر شاهین سپنتا

 23 اسفند ماه امسال  ، یهودی های ایران و جهان در چهاردهمین روز از ماه عبری « آذار » ، هم زمان با چهارشنبه سوری و در آستانه نوروز همیشه پیروز ، جشن بزرگ پوریم  ( Purim   )  را که جشن آزادی نیز نامیده می شود ، برگزار می کنند و به این ترتیب برای همیشه تاریخ ، پیوند خود را با کشور و ملت ایران حفظ می کنند.

پیشینه  برگزاری  جشن  پوریم  به  دوران  پادشاهی  « خشایار شا »   پادشاه  هخامنشی بر  می گردد.  در   آن  زمان « خشایار شا  » از بین دوشیزگان زیبای ایرانی ، استر ( ستاره ) را که یک دختر یهودی یتیم بود و افزون بر جمال زیبا ، خصال زیبا نیز داشت به همسری برگزید.

پسر عموی شهبانو « استر » نیز « مردخای » نام داشت و در بارگاه  « خشایار شا » خدمت می کرد . چون او  مردی دین دار و با انصاف و جهان دیده بود در شمار  رایزنان « خشایار شا » قرار داشت .  در این میان نخست وزیر « خشایارشا » که  « هامان » نام داشت بنا به مصلحت شخصی بر آن می شود تا یهودیان را از چشم شاه بیندازد و خود را نیز در نزد شاه محبوب تر کند.از این روی به  « خشایار شا » می گوید که قوم یهود که از دیر باز به ویژه از زمان کوروش بزرگ مورد توجه پادشاهان ایران قرار داشته اند ، رفته رفته در سراسر ایران پراکنده شده اند و از ارکان اقتصادی و فرهنگی کشور به شمار می روند و بیم آن می رود که در آینده ای نه چندان دور پایه های حکومت شما را سست کنند  و قدرت را در دست گیرند.پس بر ماست که زمینه نفوذ هر چه بیشتر آنان در ایران  را محدود کنیم.

 هامان پس از این زمینه چینی بدون جلب نظر نهایی شاه ، دور از چشمان او یک توطئه پنهانی را طراحی می کند  و جهت انتخاب  زمان  مناسب  برای  انجام  آن  کار  به  همدستان خود پیشنهاد می کند که قرعه کشی صورت گیرد و بر اساس  « قرعه » ، روز سیزدهم ماه آذار برای این کار برگزیده می شود. 

خوشبختانه « مردخای » از این نیرنگ آگاه می شود و  شهبانو  « استر »  را  نیز  آگاه  می کند .  شهبانو  «  استر »  هم « خشایار شا » را  از نیرنگ هامان آگاه می کند و با هوشمندی « خشایار شا » و یاری «  استر » ،  یهودیان ایران از آن سرنوشت غمبار رهایی یافتند و این بار قرعه به نام خود هامان و همدستانش افتاد و به همان سرنوشت شومی گرفتار آمدند که برای یهودیان ایران در نظر داشتند. 

بر همین اساس چنان که گفته شد یهودی های ایران و جهان همه ساله جشنی را  به نام « پوریم » یا « قرعه » برگزار می کنند و آن را جشن آزادی یا رهایی نیز می نامند .

 این جشن باستانی و ملی ، همه ساله به عنوان نمادی از همبستگی یهودیان ایران با دیگر هموطنان ایرانی با شور و شوقی وصف ناپذیر توسط  یهودیان و گرو ه هایی از ایرانیان برگزار می شود. جشن پوريم به صورت متغییر بیشتر در ماه اسفند و گاهي در ماه فروردين برگزار مي شود و امسال در 23 اسفند ماه برگزار مي شود.

 گفتنی است که پس از در گذشت  شهبانوی ایران « استر »  و  پسر عمویش « مردخای » هر دو را در شهر همدان ، در مرکز ایران به خاک سپردند و امروز آرامگاه استر و مردخای زیارتگاه یهودیان و همه ایرانیان است.