تـــل آویـــو
معمولا" چنین تصور میشود که تل آویو(תל-אביב تپۀ بهار) ، شهری که در ساحل دریای مدیترانه قرار گرفته، بزرگترین و پر جمعیت ترین شهر اسرائیل است. ولی تل آویو بزرگ، که چنین تصوری را ایجاد میکند، شامل چندین شهر و از جمله یافا (יפו)، رمت گن (רמת-גן) ، پتح تیکوا (פתח-תקווה)، هد هشارون (הוד-השרון)، رمت هشارون (רמת-השרון)، گیواتیم (גבעתיים) و غیره است که همه آنها در حال پیشرفت سریع هستند و سبک معماری در آنها دائما" تغییر میکند و خانه های زیباتری ساخته میشود. در واقع دو شهر دیگر مجاور تل آویو به نام های خولون (חולון) و بت یام (בת-ים) ، که جداگانه به معرفی آنها خواهیم پرداخت، نیز بخشی از این کلان شهر محسوب می گردند.
گردشگاه ساحلی تل آویو که از شمال به جنوب به طول چندین کیلومتر ادامه دارد، آسمانخراش های مدرن و برج های مسکونی که در سال های اخیر در این شهر برپا گردیده، مراکز تفریح و فعالیت هنری و فرهنگی، فروشگاههای بزرگ که بهترین کالای اسرائیل و کشورهای دیگر را عرضه میکنند، همه و همه موجب گردیده که تل آویو به قلب اسرائیل، مرکز مسکونی، شهر تفریحی و کانون فعالیت بازرگانی اسرائیل مبدل گردد.
ولی اگر حدود 90 سال پیش گذارتان به این نقطه میافتاد، جز یک شنزار وسیع در کنار دریا چیز دیگری مشاهده نمی کردید. در کنار این شنزار بزرگ، شهر ساحلی یافا قرار داشت که کاملا" عرب نشین بود.
در اوائل قرن بیستم، گروهی از یهودیان مبتکر و پیشگامانی که میخواستند سرزمین پدری را از نو آباد کنند، شنزارهای مجاور یافا را برای ایجاد یک شهر جدید انتخاب کردند و تل آویو را بوجود آوردند که امروز شادترین، سرزنده ترین و پر حادثه ترین و نخستین شهر یهودی در کشور نوخاسته اسرائیل محسوب میشود.
امروز گرچه جمعیت تل آویو کوچک 350 هزار نفر است، ولی کلانشهر تل آویو (همراه با همه شهرها و شهرکهای اطراف آن) بیش از دو میلیون نفر جمعیت دارد. مفهوم «تل آویو» در زبان عبری «تپه بهار» است و از آنجا که سواحل اسرائیل دارای آب و هوای مدیترانه ای و معتدل است، در این شهر بهار را می توانید ماههای متمادی احساس کنید و در هوای آفتابی در دریا به شنا کردن بپردازید و یا در ساحل استراحت کنید.
معماری خانه ها در برخی محله های تل آویو به سبک اروپائی اوائل قرن بیستم (BAUHAUS) ساخته شده و جلوه ویژه ای دارد و از این رو به درخواست یونسکو UNESCO) – سازمان فرهنگی تربیتی وابسته به سازمان ملل متحد) 40 هزار ساختمان در فهرست میراث جهانی قرار گرفته و نوسازی شده است. نمای اکثر ساختمانها سیمانی سفید و سقفهای آنها مسطح است و با آب و هوای منطقه همخوانی دارد.
تل آویو نه تنها یک شهر مسکونی، بلکه شهری برای گردش، تفریح و استراحت است و دارای رستورانها و کافه ها و بار و موزه و تئاتر و سینماهای متعدد میباشد. تنها اوپرای اسرائیل در تل آویو بنا شده و سبک معماری ویژه ای دارد. همچنین مرکز نمایشگاههای بین المللی اسرائیل که هر سال نمایشگاههای متعددی در آن برگزار میشود در تل آویو قرار دارد.
تل آویو شهر شادی و موسیقی است و در شبهای گرم تابستان هزاران نفر در گردشگاههای ساحلی به تفریح میپردازند و در کافه رستورانهای آن می نشینند و از نسیم دریائی لذت میبرند و یا روی شنهای ساحل به رقص و پایکوبی می پردازند.
دو سال پس از اعلام استقلال اسرائیل، شهر عرب نشین یافا که ساختمانهای قدیمی دارد و در گذشته تنها بندر این منطقه بوده، به تل آویو پیوست و یک شهرداری واحد بوجود آمد. در سالهای اخیر محله قدیمی یافا بازسازی شد و به یک مرکز سکونت نقاشان و مجسمه سازان و دیگر هنرمندان مبدل گردید و یک بازارچه زیبا نیز در آنجا برپا گردید که در آن مغازه های متعدد عتقیه و آثار هنری و تابلوهای نقاشی دایر شده و رستورانها و کافه های متعدد تاسیس گردیده و امروز یکی از مراکز اصلی تفریح برای گردشگران خارجی و اسرائیلی محسوب میشود.
شرکتهای ساختمانی اسرائیل نیز به روی پایه های بناهای قدیمی و مخروبۀ یافا به احداث واحدهای مسکونی جدید پرداخته اند که بسیار لوکس است و با حفظ شیوه معماری قدیمی، دارای مدرن ترین تزئینات و امکانات داخلی میباشد.
تل آویو مرکز بازرگانی و اقتصاد اسرائیل نیز محسوب میشود و شعبه مرکزی همه بانک های کشور در آن شهر دایر است و تنها بورس اسرائیل نیز در تل آویو قرار گرفته است. در خیابان های مرکزی شهر انواع مغازه ها و فروشگاهها وجود دارد و در سالهای اخیر بازارچه های متعددی به شیوه مدرن در آنجا برپا شده است.
بازار میوه فروشان تل آویو کرمل (כרמל) نامیده میشود که مورد توجه گردشگران نیز قرار دارد. در نزدیکی آن خیابان درازی بنام نخلت بنیامین (נחלת בנימין) قرار دارد که به عبور پیاده اختصاص داده شده و دارای رستورانها، کافه ها و مراکز تفریح دیگری است که مشتریان زیاد دارد.
تل آویو یکی از مراکز مهم آموزشی اسرائیل نیز محسوب میشود. گرچه دانشگاه تل آویو سالها پس از دانشگاه اورشلیم برپا شد، ولی به سرعت توسعه یافت و در ظرف چند سال همردیف آن گردید و اکنون دارای 106 بخش و دانشکده و 90 مرکز پژوهشی و علمی است و دو مدرسه تجصیلات علی را نیز زیر نظارت خود دارد.
از همان نخستین سالهای برپائی تل آویو، برای مسوولان و سرپرستان این نخستین شهر مدرن عبری مسلم بود که بدون داشتن مراکز هنری و موزه، این شهر به مقام و موقعیت اصلی خود نخواهد رسید. اکنون موزه هنرهای زیبا در تل آویو (מוזיאון תל-אביב) دارای بزرگترین مجموعه تابلوهای نقاشی و آثار هنری در کشور است. این موزه در کنار کتابخانه بزرگ ملی و اوپرای تل آویو قرار دارد.
تل آویو همچنین یکی از مراکز اصلی فعالیت های ورزشی اسرائیل است و دو تیم فوتبال و بسکتبال آن بارها در مسابقات داخلی و بین المللی مقام قهرمانی را بدست آورده اند. دو استادیوم بزرگ فوتبال و بسکتبال اسرائیل نیز در این شهر قرار دارد.
آنانی که به پیاده روی و گردش در نقاط سبز و پر درخت علاقه دارند میتوانند در پارک یرکون (הירקון) که بسیار بزرگ است و در کنار رودخانه «یرکون» قرار گرفته به پیاده روی و یا دوچرخه سواری و حتی قایقرانی بپردازند.
تل آویو شهری است که هرگز به خواب نمی رود و در دیرترین ساعات شب نیز برخی خیابانها و مراکز تفریح از جمعیت موج میزند.